Dos votos aos escanos
O Congreso non se elixe nunha única circunscrición nacional, senón en 52. Esta é a razón pola que a porcentaxe de escanos non coincide ca porcentaxe de votos.
As regras
- 350 deputados en 52 circunscricións: as 50 provincias, Ceuta e Melilla. art. 68 CE art. 162 LOREG
- Cada provincia ten un mínimo inicial de 2 escanos; Ceuta e Melilla elixen 1 cada unha. Os 248 restantes repártense entre as provincias en proporción á súa poboación. art. 162 LOREG
- En cada circunscrición, as candidaturas que non alcanzan o 3 % dos votos válidos (votos a candidaturas máis votos en branco) quedan fóra do reparto. art. 163 LOREG
- Os votos de cada candidatura divídense entre 1, 2, 3… e os escanos asígnanse aos cocientes máis altos (regra D'Hondt). Proba o reparto no simulador. art. 163 LOREG
Por que un voto non ten o mesmo peso en todas as provincias
O mínimo de dous escanos por provincia fai que as provincias menos poboadas teñan máis escanos por habitante. Co censo de 2023 e o reparto de 2026, en Teruel hai un escano por cada 35.451 electores e en Madrid, un por cada 137.488.
Ademais, nas circunscricións pequenas a porcentaxe necesario para conseguir un escano é moi superior ao 3 % legal. En 2023, nas 8 circunscricións que elixían 3 deputados, a candidatura con menos votos que logrou un escano obtivo o 19,3 % dos votos válidos.
Electores por escano en cada circunscrición (52)
Electores: censo da circunscrición no escrutinio de 2023 (BOE-A-2023-18907). Escanos: BOE-A-2026-20742.
Cantos votos custou cada escano en 2023
Dividir os votos de cada formación entre os seus escanos mostra o efecto conxunto do tamaño das circunscricións, o limiar e a concentración territorial do voto. As candidaturas que concentran o seu voto en poucas provincias, ou que son primeiras ou segundas en moitas, necesitan menos votos por escano.
| Grupo | Votos | Escanos | Votos por escano |
|---|---|---|---|
| UPN | 52.188 | 1 | 52.188 |
| EAJ-PNV | 277.289 | 5 | 55.458 |
| EH Bildu | 335.129 | 6 | 55.855 |
| JUNTS | 395.429 | 7 | 56.490 |
| PP | 8.160.837 | 137 | 59.568 |
| PSOE | 7.821.718 | 121 | 64.642 |
| ERC | 466.020 | 7 | 66.574 |
| VOX | 3.057.000 | 33 | 92.636 |
| SUMAR | 3.044.996 | 31 | 98.226 |
| CCa | 116.363 | 1 | 116.363 |
| BNG | 153.995 | 1 | 153.995 |
Ademais, 606.450 votos foron a candidaturas que non obtiveron ningún escano. Fonte: Xunta Electoral Central, BOE-A-2023-18907.
Normas citadas (texto consolidado oficial do BOE): Constitución Española (BOE-A-1978-31229) · Ley Orgánica 5/1985, del Régimen Electoral General (BOE-A-1985-11672).