Que significa cada termo

Definicións breves, unha idea por frase, a partir das metodoloxías dos organismos oficiais.

Abandono temperán da educación

Porcentaxe de mozos e mozas entre 18 e 24 anos que como máximo remataron a ESO e non seguen estudando nin formándose.

Fonte: INE, EPA; Ministerio de Educación. Ver: Abandono temprano de la educación-formación. Población de 18 a 24 años.

AROPE (risco de pobreza ou exclusión social)

Porcentaxe de persoas que cumpren polo menos unha das tres condicións. Teñen ingresos baixos en relación coa mediana do país, sofren unha carencia material e social severa ou viven nun fogar con moi pouca actividade laboral. É o indicador que emprega a Unión Europea para os seus obxectivos de pobreza.

Fonte: INE, Enquisa de Condicións de Vida; Eurostat. Ver: Tasa de riesgo de pobreza o exclusión social (AROPE, objetivo Europa 2030).

Cambio na forma de medir (ruptura da serie)

Cambio na forma de medir un dato (nova metodoloxía, novo censo). Pode facer que os valores de antes e de despois non sexan del todo comparables.

Fonte: INE; Eurostat.

Coeficiente de Gini

Mide como de desigual é a distribución dos ingresos, de 0 (todos teñen o mesmo) a 100 (unha persoa ten todo). Un valor máis alto indica maior desigualdade.

Fonte: INE, Enquisa de Condicións de Vida. Ver: Coeficiente de Gini.

Dato provisional

Cifra que o organismo publica pronto e pode revisar máis adiante con información máis completa. Nas fichas de datos márcase como provisional.

Fonte: INE; Eurostat.

Débeda pública (PDE)

O que deben todas as administracións públicas, medido segundo as normas comúns da Unión Europea (procedemento por déficit excesivo). Exprésase en porcentaxe do PIB para poder comparar entre anos e países.

Fonte: Eurostat e Banco de España. Ver: Deuda según el Protocolo de Déficit Excesivo (PDE). Total Administraciones Públicas. % del PIB.

Déficit público

Diferenza entre o que ingresan e o que gastan nun ano todas as administracións públicas xuntas (Estado, comunidades autónomas, concellos e Seguridade Social). Un valor negativo significa que se gastou máis do que se ingresou.

Fonte: Eurostat e IGAE, procedemento de déficit excesivo. Ver: Capacidad (+) o necesidad (−) de financiación de las AAPP (déficit PDE), % del PIB.

Desemprego rexistrado

Número de demandantes de emprego inscritos nos servizos públicos de emprego (autónomos e SEPE) que cumpren os criterios para contar como desempregados. Exclúe, por exemplo, aos demandantes que xa teñen un emprego e aos fixos descontinuos en período de inactividade. É un rexistro administrativo, non unha enquisa, e por iso non coincide co desemprego da EPA.

Fonte: SEPE. Ver: Tasa de paro (EPA).

Diferencial coa UE-27

Canto cambiou un dato en España menos canto cambiou na UE-27 nas mesmas datas. Axuda a separar o que foi común para Europa do que foi propio de España, pero non demostra cal foi a causa.

Fonte: Metodoloxía do Observatorio.

Enerxías renovables sobre o consumo final

Parte de toda a enerxía que se consome (electricidade, calefacción e transporte) que procede de fontes renovables como o sol, o vento ou a auga.

Fonte: Eurostat; INE. Ver: Proporción de energías renovables en el consumo final bruto de energía. España, total.

EPA (Enquisa de Poboación Activa)

Enquisa que o INE fai cada trimestre en arredor de 75.000 vivendas para saber cantas persoas traballan, cantas buscan emprego e cantas non fan ningunha das dúas cousas. É a fonte oficial da taxa de desemprego.

Fonte: INE, metodoloxía da EPA. Ver: Tasa de paro (EPA), Tasa de paro (EPA). Menores de 25 años (16 a 24 años), Ocupados (EPA), Asalariados con contrato o relación laboral temporal, en % del total de asalariados (EPA).

Esperanza de vida ao nacer

Anos que viviría de media unha persoa nacida ese ano se durante toda a súa vida se mantivesen as taxas de mortalidade dese ano.

Fonte: INE, Indicadores Demográficos Básicos. Ver: Esperanza de vida al nacimiento.

Gases de efecto invernadoiro (equivalente a CO2)

Suma das emisións de dióxido de carbono, metano e outros gases, convertidas á cantidade de CO2 que produciría o mesmo efecto sobre o clima.

Fonte: Eurostat; Inventario Nacional de Emisións. Ver: Emisiones de gases de efecto invernadero. Total excluido LULUCF y partidas informativas, Emisiones totales de gases de efecto invernadero de las unidades residentes per cápita. España.

Indicador coyuntural de fecundidade

Número medio de fillos que tería unha muller ao longo da súa vida se se mantivese a fecundidade de cada idade dese ano.

Fonte: INE, Indicadores Demográficos Básicos. Ver: Indicador coyuntural de fecundidad (hijos por mujer).

Inflación subxacente

IPC sen os alimentos non elaborados nin os produtos enerxéticos, que son os prezos que máis suben e baixan. Mostra a tendencia de fondo dos prezos.

Fonte: INE, IPC. Ver: IPC subyacente (general sin alimentos no elaborados ni productos energéticos). Variación anual.

IPC (índice de prezos de consumo)

Mide como cambian os prezos dunha cesta de bens e servizos que compran os fogares. Cando se di que a inflación é do 3 %, falase da variación anual do IPC.

Fonte: INE, IPC. Ver: IPC. Índice general nacional. Variación anual, IPC. Alquiler de vivienda principal. Nacional. Variación anual, IPC. Electricidad. Nacional. Variación anual.

JEC (Xunta Electoral Central)

O órgano que vela para que as eleccións se organicen e se celebren conforme á lei. Resolve consultas e recursos e supervisa as xuntas electorais de provincia e de zona. Está regulada na LOREG.

Fonte: BOE, Lei Orgánica 5/1985 (BOE-A-1985-11672).

Lei D'Hondt

Fórmula para repartir os escanos de cada circunscrición. Primeiro quedan fóra as candidaturas con menos do 3 % dos votos válidos. Despois divídense os votos de cada candidatura entre 1, 2, 3… e os escanos adxudícanse aos resultados máis altos.

Fonte: LOREG, art. 163.

LOREG (Lei Orgánica do Réxime Electoral Xeral)

A lei que regula como se convocan e se celebran as eleccións en España, quen pode votar e presentarse, como se reparten os escanos e que regras rexen durante a campaña. É a Lei Orgánica 5/1985, do 19 de xuño.

Fonte: BOE, Lei Orgánica 5/1985 (BOE-A-1985-11672).

Maioría absoluta e maioría simple

A maioría absoluta do Congreso dos Deputados son 176 de 350 deputados. A simple é ter máis votos a favor que en contra entre os presentes, sen contar as abstencións.

Fonte: Constitución española, arts. 79 e 99.

Niveis de evidencia (N0 a N3)

Unha escala desta web que indica ata onde se pode afirmar algo sobre unha medida. N0, descriptivo: como cambiou o indicador, sen dicir nada das causas. N1, serie temporal interrompida: se houbo un cambio respecto á tendencia previa. N2, diferenzas en diferenzas: o efecto fronte a países non afectados. N3, control sintético: o efecto fronte a unha combinación de países que reproduce a traxectoria previa de España.

Fonte: Metodoloxía do Observatorio.

Pegada SHA-256

Código que identifica de forma única un ficheiro. Se alguén cambiase unha soa cifra do ficheiro orixinal, a pegada sería distinta. Serve para comprobar que o dato publicado é o que deu o organismo.

Fonte: Norma FIPS 180-4.

PIB (produto interior bruto)

Valor dos bens e servizos finais que se producen no país durante un período. O PIB real descuenta a subida dos prezos para comparar cantidades e non prezos.

Fonte: INE, Contabilidade Nacional. Ver: PIB a precios de mercado. Índice de volumen encadenado (2020=100). Datos corregidos de estacionalidad y calendario, PIB a precios de mercado. Variación anual del índice de volumen encadenado. Datos corregidos de estacionalidad y calendario, PIB a precios de mercado per cápita Precios corrientes.

Presión fiscal

Impostos e cotizacións sociais que recadan as administracións, en porcentaxe do PIB. Non mide canto paga cada persoa, senón canto se recada no conxunto.

Fonte: Eurostat. Ver: Ingresos por impuestos y cotizaciones sociales (incluidas imputadas, netos de importes de cobro improbable). Administraciones Públicas e instituciones de la UE. % del PIB.

Puntos porcentuais fronte a porcentaxe

Se a taxa de desemprego pasa do 10 % ao 9 %, baixa 1 punto porcentual, pero baixa un 10 % respecto do seu valor anterior. Son dúas formas distintas de contar o mesmo cambio e confúndense a miúdo.

Fonte: Convención estatística.

Rendemento do bono a 10 anos e prima de risco

O rendemento é o interese que se paga pola débeda do Estado a uns dez anos. A prima de risco é a diferenza con respecto ao de Alemaña; esta web publica o rendemento, non a prima.

Fonte: Eurostat e Banco de España. Ver: Rendimiento de la deuda pública a largo plazo (criterio de convergencia de Maastricht, ~10 años). España.

Taxa bruta de natalidade

Número de nacementos nun ano por cada 1.000 habitantes. Depende da fecundidade e tamén do número de persoas en idade de ter fillos.

Fonte: INE, Indicadores Demográficos Básicos. Ver: Tasa bruta de natalidad.

Taxa de desemprego

Porcentaxe de persoas sen emprego que buscan traballo e están dispoñibles para traballar, sobre o total de persoas activas (as que traballan máis as que buscan). Non se calcula sobre toda a poboación, senón só sobre a activa.

Fonte: INE, EPA. Ver: Tasa de paro (EPA), Tasa de paro (EPA). Menores de 25 años (16 a 24 años), Tasa de paro de larga duración (12 meses o más buscando empleo), 15-74 años. España.

Taxa de risco de pobreza

Porcentaxe de persoas cuxos ingresos por unidade de consumo están por debaixo do 60 % da mediana do país. É unha medida relativa. Se todos os ingresos suben na mesma proporción, non cambia.

Fonte: INE, Enquisa de Condicións de Vida. Ver: Tasa de riesgo de pobreza (renta del año anterior a la entrevista).

Taxa de temporalidade

Porcentaxe de persoas asalariadas que teñen un contrato con data de fin. Os fixos descontinuos contan como indefinidos e a EPA publica aparte cantos hai. Nos seus períodos de inactividade só contan como ocupados se seguen facendo con regularidade algunha tarefa do seu emprego.

Fonte: INE, EPA. Ver: Asalariados con contrato o relación laboral temporal, en % del total de asalariados (EPA).

UE-27

Agregado dos 27 países que forman hoxe a Unión Europea, calculado por Eurostat coa mesma definición para todos e ponderado polo tamaño de cada país. Serve para saber se un cambio foi propio de España ou común a toda Europa.

Fonte: Eurostat.

Variación anual (interanual)

Canto cambiou un dato respecto do mesmo período do ano anterior. Por exemplo, o IPC de setembro comparado co de setembro do ano anterior.

Fonte: INE. Ver: IPC. Índice general nacional. Variación anual, IPC subyacente (general sin alimentos no elaborados ni productos energéticos). Variación anual, PIB a precios de mercado. Variación anual del índice de volumen encadenado. Datos corregidos de estacionalidad y calendario, Índice de Precios de Vivienda (IPV). Nacional, general. Variación anual.

As fichas de datos ligadas están en castelán.